TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı tarafından hazırlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik hakkında basın açıklaması.
Güvenli Yapılaşma İçin Şart: Her Şantiyeye Bir Şef
Bilindiği üzere, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından, güvenli yapı üretimi
ve yapı üretim sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için şantiye şefliği görevinin
düzenlenmesi hakkında kapsamlı çalışmalar yapılmış, bu çalışmalar raporlar haline getirilerek
kamuoyuyla, milletvekilleriyle ve tüm ilgili kurum/kuruluşlarla paylaşılmıştır. Son olarak
Odamızın katkılarıyla hazırlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik taslağı TMMOB

Bakanlık, yukarıda bahsedilen çalışmalar doğrultusunda Şantiye Şefleri Hakkında
Yönetmelikte revize yapma ihtiyacı duymuş, hazırladığı değişiklik taslağını da ilgili kurum ve
kuruluşlarla paylaşmıştır. Ülkemizde yapı güvenliğinin sağlanması açısından elzem bir rolü
olan şantiye şefliği yönetmeliği konusunda Bakanlık tarafından yapılan çalışmanın ne yazık ki
ihtiyacı karşıladığını ifade etmek mümkün değildir.
Yapılan düzenleme ile; şantiye şeflerinin aynı anda üstlenebilecekleri iş miktarı,
inşaat alanı ile iş sayısı, farklı yapı türleri ve imalat tiplerine bağlı olarak şantiye
şefliğini üstlenebilecek meslek disiplinleri gibi konularda hazırlanan değişiklikler
sorunları çözmekten çok uzaktadır.
Türkiye’nin en önemli sorunlarının başında güvenli yapı üretimi gelmektedir. Bir
deprem ülkesi olan ve sık sık gerçekleşen büyük depremlerle çok sayıda insanın hayatını
kaybettiği bir ülkede yaşıyoruz. Ne depreme karşı önlem alma konusunda milat olarak kabul
edilen 1999 Marmara Depremleri ne Van Depremleri ne de yakın zamanda yaşanan İzmir
Depremi gerekli derslerin alınmasını sağlayabildi.
İşin aslı, yaşadığımız depremlerin ve diğer afetlerin ardından gerek Odamız gerekse
bilim insanları nelerin yanlış olduğunu ve nelerin yapılması gerektiğini açık bir şekilde ortaya
koymuştur ve koymaktadır. Günümüzde bilimin ve teknolojinin gelişimi ile yetişmiş insan
gücümüzün ulaştığı seviye, deprem konusunda hiçbir bahaneyi kabul etmez noktadadır.
Deprem hasarlarının çok büyük bir kısmı inşaat hatalarından kaynaklanmaktadır. Yapı
üretiminin mühendislik esaslarına uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlayan en önemli
görevin şantiye şefliği olmasına rağmen usulüne uygun olarak yerine getirilmemesi inşaat
hatalarını, dolayısıyla deprem hasarlarını büyütmektedir.
Şantiye şefliğinin; bir yapının fen ve tekniğe, ruhsat ve projesine uygun olarak inşa
edilmesi ile inşaatın iş ve işlemlerinin planlanmasını sağlamak gibi önemli görevlerinin yanı
sıra işçi sağlığı ve güvenliğini şantiye sahasında gözetmek gibi önemli bir rolü vardır. Bugün
ülkemizde her yıl iki binin üzerinde işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybediyorsa ve bunun
büyük çoğunluğu inşaat işlerinde oluyorsa, sorun yine şantiye şefliği görevinin hakkıyla
yerine getirilmesini sağlamadaki eksikliklere dayanmaktadır.

Sınırlı durumlar dışında, her şantiye şefi sadece bir şantiyede tam zamanlı olarak
görevlendirilmelidir.
Şantiye şefleri TMMOB tarafından belirlenen mühendislik asgari ücretinin altında
çalıştırılmamalı, hak ve ücretleri yasal güvenceye alınmalıdır.
2020 yılına ait yapı ruhsatı verilerine göre, toplam ruhsatlar içerisinde inşaat
mühendisi üyelerimizin üstlendikleri şantiye şefliği oranı yüzde 45,8’dir. Yapı ruhsatlarının
önemli bir oranında şantiye şefliği görevlendirmesi uygun meslek gruplarından
yapılmamaktır.
Şantiye şefliği görevinin, sadece resmi prosedürleri tamamlamak amacıyla kâğıt
üstünde kaldığı bilinmektedir. Can güvenliği için asli bir çalışma alanı olan şantiye şefliğinin,
bir deprem ülkesinde ilgili her kurum ve kuruluşun gözü önünde sadece kağıt üzerinde
kalması halkın can ve mal güvenliği açısından tehdit oluşturmaktadır.
Şantiye şefliği, sürekli eğitime gereksinim duyan bir görev alandır. Dolayısıyla bu
görevin yerine getirilmesi için ilgili meslek odalarının vereceği eğitimlere katılıp
belgelendirilmesi gerekir.
Bu sorunları çözecek önerilerimize, Bakanlığın hazırladığı taslakta yer verilmemesi
Bakanlığın, yapı güvenliğine ne kadar önem verdiğinin de göstergesi olmuştur.
Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte; şantiye şefliği ve idarenin
görevleri, uygulanacak ilke ve kurallar, şantiye şeflerinin çalışma usulü ve ilgili idarenin
görevleri gibi başlıklarda yapılması gereken değişiklikleri, yukarıda açıkladığımız gerekçeler
doğrultusunda Bakanlığın hazırladığı taslak üzerinden değerlendiren İMO görüşünü
kamuoyunun ve tüm ilgililerin bilgisine sunarız.